Sunday, 26 March 2017

Prodivi in scaenam!

Lusum est. Nudius tertius datum est spectaculum discipulis magistrisque, quam ob rem - ut iam, lectores, bene scitis - in scaenam prodivi. Ne mentiar, difficile est vobis describere gaudium, commotionem, turbamque spectatorum, in qua non modo magistros vidi sed etiam commilitiones meos, quibuscum post spectaculum diu bibebam et loquebar. Denique nos histriones venerunt ad parvam popinam ut plus vini biberemus. Cum minus placeret mihi vinum sumere, aquam ruthenicam vitae potabam, quae potio saepius vocatur 'водка'.

Nunc autem, re peracta, nescio quid potius faciam. Scio me oportere libros legere discereque, nam mox scribendum erit mihi examen de rebus gestis. Nihilominus nequeo oblivisci sententiarum latinarum, quas coram omnibus locuta sum, quam ob causam spero me anno proximo iterum in scaenam prodituram. Plane intellego cur histriones ament munus suum, plausus enim spectantium concursusque admirantium maxime delectant. Infeliciter discipula sum, non mima, nec facultas mihi est, ut histrio fiam. Mens tamen saepe recurrit ad lumina, scaena, turbaque, nec sine causa, nam omnis homo petit laudem ac claritatem spernitque obscuritatem et humilitatem.

Sed haec hactenus; non me decet, ut saltem opinor, praeteritam memorare gloriam. Stulti enim est praeterita respicere, exspectare autem futura sapientis, et prudentissimus omnium animum adicit nec futuris nec praeteritis, immo vero magnae curae est ei quam optime instantia disponere. Quapropter hodie bene mane surrexi ut graece legerem scriberemque sententias brevissimas. Infeliciter verba perpauca scio, nam abhinc unam hebdomadem incepi hanc linguam discere a magistra doctissima. Idcirco nequeo commentarios elegantissimos exponere, sed tantummodo - magna cum difficultate - puerilem hanc 'fabulam' perfeci:

ὁ Σωκράτης ἐστιν ἐν τῷ ἡμετέρῳ πλοιῳ. τί λέγειν ὁ Σωκράτης; ουκ οἶδα ἔγωγε, μωρά γάρ εἰμί. οἴμοι!

Ut videtis, necesse est mihi summis viribus laborare, ut scientiam augerem meam huius linguae. Nunc enim, ut supra scripsi, quidem μωρά sum, id est stulta; facultas deest mihi narrandi, loquendi, atque etiam legendi. Iuxta autem Senecam minorem, opera cuius philosophica maxime admiror, nihil difficile volenti est, nec dubium est quin ex imo corde velim linguam Graecam 'sub iugum mittere' et 'vincere', ut dici potest. Quare, lectores carissimi, si bona consilia ad hunc sermonem discendum possitis mihi dare, certe vobis gratias agam maximas. Nam etiam Cicero, elegantissimus Romanorum, et Graece sciebat et loquebatur; opus igitur est mihi scientia litterarum Graecarum, ut melius latine scribam.

Thursday, 23 March 2017

Noli, quaeso, irascere

Hodie Carolus gallicus iuxta me sedit ut audiremus simul lectionem de iuvenibus nobilibus terrae Europae. Maxime cupiebam scire quid sentiret de hac lectione, quoniam mater eius - ut iam indicavi in praeteritis commentariis - comitissa est. Hodie igitur non res gestas didicit, sed res domesticas. Nullo tamen modo potui me certiorem facere quid putaret, nam per totam horam tacebat manusque suas spectabat. Opinor igitur mentem eius fuisse vel pacatam vel somnolentam. Inter enim has difficile est distinguere.

Infeliciter magistra minus tranquilla videbatur. Cum quidam discipulus intempestive (id est mature) sarcinam impleverit libris ut discederet, magna voce 'Eheu' clamavit, 'Quid agis, puer, et quo vadis?'

Quod cum audisset, discipulus infaustus respondit se velle domum reverti.

His dictis, magistra eum vehementisse coepit obiurgare: 'Sed nondum te dimisi! Adhuc, ut vides, coram omnibus de patriciis gentibus loquor. Quid itaque facis?' Discipulus nescivit quibus verbis potius responderet, quam ob rem continuo siluit.

Nihil molestius est iratae feminae quam silentium, atque idcirco magistra statim contumelia innumerabilia evomuit: 'Te, puer, decet verecundiam magistrarum habere. Saepius, ut plane videtur,  mihi insultas, quamquam magistra sum tua. Forsitan parvi me aestimes, nam mulier sum iuvenis; minime quidem credo te magistros et seniores et praeclariores offendere. Quid plura? Imbellis es, quam ob causam feminam parvam audes laedere singulari contumacia, vereris autem iram potestatemque virorum. '

Ut verum dicam, non omnino assentior magistrae, quae nimis fuit iracunda. Primum minime refert utrum magistra femina sit an vir; improbi discipuli tantummodo unum votum habent, id est, volunt lectiones evadere. Discipuli huius generis solent quam citissime abire, nemini eorum enim placet totum diem terere discendo atque audiendo, praesertim cum ver nunc appetat. Itaque malunt, nec sine causa, sub sole otio frui quam in teatro manere mandatisque magistrae parere. Quas ob causas minime necesse fuit magistrae obiurgare miserrimum discipulum, qui nequaquam cupiebat iniuriam facere. Legendus est tibi, magistra carissima, dialogus Senecae Minoris de tranquilitate animi, ne tam facile commovearis ludis puerilibus.


Tuesday, 21 March 2017

E-U-G-E!

Hodie litteras accepi, ex quibus didici iudices mihi dedisse praemia pro libris quos possideo. Haec praemia dantur unae discipulae (uno discipulove) universitatis Londinii qui optimam biblothecam habeat. Feliciter placuerunt iudicibus libri mei, quam ob causam et certavi et vici. Gratias maximas ago magistris omnibus, qui sederunt in iudicio, mihi enim non modo honores dederunt, sed etiam pecuniam. Adepta sum D sestertium, cum quibus plures libros emere in animo habeo.

Praesertim cupio emere opus sancti Augustini de doctrina Christiana, non quia libet mihi de theologicis rebus legere, sed quia admiror modum scribendi huius magistri. Quem dicitur (a quo vero nescio) gubernatorem fuisse cum animarum tum litterarum. Insuper, ut saltem duco, haec praemia merui, quoniam diu una cum iudicibus de meritis huius viri disserui. Idcirco non modo gratias iudicibus benignis ago ob victoriam, sed etiam huic ecclesiae doctori universae.

Quamquam ob hanc rem gaudeo, quoque - ut soleo - maereo. Nam puella sum aegrota - et bracchia et crures dolent mihi, nauseo, magnopere defatigor, atque etiam volo somnium capere, sed nequeo aut quiescere aut cenare. Haec verba quidem, quae nunc scribo, prae me et vacillant et titubant...vix queo aperire oculos, et sentio meum caput esse caminum, ferveo enim flammis aegrutudinis urentibus. Minime tamen licet mihi aegrotare, nam multa facienda sunt mihi. Ut exemplum proferam, cras debebo bene mane e lectulo surgere ut litteras latinas legam sermonemque Graecum discam.   Etiam, ut bene scitis, proximo die Veneris prodibo in scaenam, quapropter necesse erit mihi magna voce sententias declamare orationesque facere. Debeo igitur resistere morbo totis viribus, ne succumbam.

Legi in sententiis praeclarissimis Marci Aurelii nihil posse nobis nocere; cum omnem dolorem fingamus, possumus quandolibet propellere morbum corpore. Ut verum dicam, ei minime assentior, credo enim esse nonnulla genera morborum, quae haud facile avertuntur. Sed verba eius tenenda sunt in meo corde, ut fortiter animoseque luctor cum febre, quae et mentem et corpus nunc cruciat.


Sunday, 19 March 2017

Haec, inquam, sunt ornamenta mea

In animo sapientis est placidissima pax, in meo autem nihil praeter conturbationem.

Hac vespera dolor ingens ineffabilisque animum meum cruciat. Sedeo in cubiculo, atque aspicio lineamenta, pocula, vestimentaque, quae dispersa sunt super lectum. Tractatum scripsi, tractatum eundem correxi; nunc autem mihi constat hoc opus esse male scriptum, quam ob rem cras debebo ab initio laborem incipere. Heu me miseram! Haud tamen me decet queri, fungendum enim munus nemo potest evadere.

Quapropter angustias praetereo, atque iocundiora narro. Hodie emi novem libros latine scriptos, qui omnes erant editi ante annum MCMXXX, multique ante initium saeculi praeteriti. Cum quaedam amica voluisset ornamenta pulcherrima Corneliae Africanae videre, traditum est nobis a variis scriptoribus matronam summae virtutis duxisse amicam ad ianuam cubiculi eique monstravisse filios suos dormientes. 'Haec', inquit, 'sunt ornamenta mea.' Ecce igitur, lectores, mea ornamenta, quae ex imo corde diligo et amo:

Ut bene scitis, alii libri sunt in bibliotheca mea, hos vero, quos videtis in imagine, nuper adepta sum. Magnopere gaudeo, quod eos emi, nam et pulchri et elegantes videntur, sed etiam tristissimi. Vidissent enim, si oculos habuissent, II maxima bella omnium terrarum, res novas Ruthenicas, atque alias calamitates praeteriti saeculi. Unus horum, in quo legi potest carmen Silii Italicii de bello secundo Romano contra Carthaginenses, etiam accepisset (si ei fuissent aures) nuntium mortis reginae Anglorum Victoriae.

Insuper laetor, quod omnia opera Taciti nunc sunt mihi - annales habeo, historias, tractatum de origine et situ Germanorum, dialogum de oratoribus, vitamque Agricolae soceri. Aspicite, lectores, meum thesaurum; ut opinor, lautior et pecuniosior sum Crasso, cum has maximas divitias possideo domi:


Quamquam gravissima affligor tristitia, quae nec originem suam nec - quod maioris est momenti -  finem ostendit, minime desperandum est mihi. Immo debeo exemplum Corneliae matris Gracchorum imitari, ut fruar conspectu mearum deliciarum. Libri enim, cum sapientiam scientiamque tum voluptatem magnam afferunt lectoribus. Itaque vos exhortor, discipuli vel etiam magistri, ut sententias maiorum legatis, eoque modo sub umbra scriptorum semper vigescatis.

Saturday, 18 March 2017

Qui sunt scriptores Romani? Pars prima.

Cotidie, ut scitis, latine lego, quam ob causam hodie volo nomina scriptorum variorum vobis exponere, paucaque disserere de operibus eorum. Minime autem possum omnes uno impetu describere; si igitur velitis plura legere, exspectate partem secundam.

Caesar - Guilielmus Shakespeare tragoediam mirabilem scripsit de nece huius viri. Creditur a nonnullis ineruditis praenomen eius fuisse Iulium; saepius vero Romani eum vocabant Caium Caesarem. Cum imperator primus fuit gentis Romanae, tum rei publicae percussor ultimus.

Liber legendus: 'Gallia est omnis divisa in partes tres...' Quoque scripsit commentarios de bello civile,  qui minus mihi placent; ut tamen opinor, omnis fautor linguae latinae debet commentarios eius de bello Gallico perlegere.

Cicero - Orator et philosophus. Diceret, si nunc viveret, se esse patrem diligentem civemque fortissimum, sed uxorem Terentiam relinquit ut puellam in matrimonium duceret. Quare nescio utrum eum potius laudem an exsecrer.

Liber legendus: Orationes Philippicae in M. Antonium. Omnes discipuli legunt orationem in Catilinam praeclaram, duco autem Philippicas et elegantiores et lepidiores esse.

Catullus - Poeta iocundissimus. Amabat mulieres, vinum, et iocos. Quid plura?

Carmen legendum: Adulescentes, ut saltem credo, solent recitare carmen eius quod sic incipit: 'Pedicabo ego vos et irrumabo...' Spero tamen fore ut carmina alia legantur huius magistri. Mihi constat exemplum egregium ingenii eius esse carmen CI, cuius ultimam sententiam hic exponam: 'Atque in perpetuum frater ave atque vale.'

Livius - Scriptor sollertissimus historiarum. Non 'optimum' dico, credo enim Tacitum regem omnium scriptorum fuisse. Ut tamen iudico, quis legit (et intellegit) omnia eius opera potest vocari magister sermonis Latini. Tantummodo perlegi libros I-X, XX-XXV, et XXX ab eo scriptos.

Liber legendus: Liber XXII 'Ab Urbe Condita', in quo narravit pugnam Cannensem, quae maxima calamitas fuit rei publicae. Debetis quoque primos quinque libros legere de ortu Romanorum deque iurgiis inter Romulum et Remum.

Lucanus - Poeta summo ingenio. Ut fateor, difficile est sententias eius intelligere, sed omnibus praecellit cum mobilitate mentis tum suavitate verborum.

Liber legendus: Liber septimus 'De Bello Civile', in quo tragicum carmen proelii Pharsaliae invenitur.   Quibus ex verbis perspici potest Lucanum maluisse Pompeium imperatorem quam Caesarem. Infeliciter rota Fortunae crudeliter verti solet ferocesque spiritus frangere.

Sallustius - Opera eius facile possunt legi, etiam a discipulis. Haud vero mihi libet eius genus scribendi, quod rude ac parum elegans videtur.

Liber legendus: De bello Iugurthino. Scio quidem multis placuisse historiam eius de coniuratione Catilinae, opinor autem Iugurtham praebuisse nobis exemplum dignum memoratu. Ausus est enim potestatem Romanorum frangere, quamquam regulus Africanus erat praeditusque minimis opibus.

Suetonius - Vitas XII Caesarum scripsit. Solebat miscere maledicta, famam, laudes, atque etiam (quod paene numquam accidit) veritatem.

Liber legendus: Divus Iulius, ex quo discimus unde venerit sententia 'Veni vidi vici', et plura alia de amoribus Caesaris - qui, secundum Suetonium, olim amatorem fuit regis Bithyniae. Fortasse requiritis: 'Estne verum?' Equidem fateor me minime Suetonio credere, sed mihi tamen placet rumores legere. Insuper debetis, si otium est vobis, vita Tiberii ab eodem auctore scripta legere.

Tacitus - Si domus mea urerer flammis, quapropter nequaquam possem universam bibliothecam mecum portare, certe opera Taciti servarem. Satis verborum iam in praeteritis commentariis, ut saltem mihi videtur, de hoc magistro scripsi, nequeo autem ingenium vim leporemque eius praeterire. Itaque ignoscite mihi, lectores, quod saepius nomen orno Taciti cumulatis laudibus.

Liber legendus: OMNES LIBRI eius legendi sunt! Et historiae, et annales, et dialogus de oratoribus, et Germania, et Agricola...omnia Taciti opera, inquam, legatis et discatis.



Wednesday, 15 March 2017

Noli cavere Idus Martias!

Hodie, ut credo, alii discipuli certe de caede Iulii Caesaris scribunt. Quam ob causam praetereo hanc rem, neque vos lectores exhortor ut 'caveatis Idus Martias'. Nam Caesares non sumus, sed miserrimi homines plebeii, neque nos oportet timere gladios inimicorum. Non dubito quin lamentabilis fuerit mors Caesari illius, qui etiam cum exteriores gentes auctoritate et metu regnaret, minime tamen potuit vim propinquiorum abarcere. Sed haec hactenus; si vultis plura de hoc illustrissimo viro legere, opus praeclarissimum Suetonii facile invenitur.

Pergam nunc ad calamitatem meam, quae - ne mentiar - tristior mihi videtur quam nex imperatoris. Hodie in bibliotheca universitatis animadverti adulescentem formosissimum. Stabamus simul in camera quadam; eum diu aspiciebam, ac is etiam me spectabat. Nihilominus silebam, quia timebam ne nimis audax et temeraria viderer ei. Ducebam enim puerum tam venustum profecto nolle mecum loqui. Cum autem vidisset permagnum involucrum in meis manibus, rogavit quidnam esset in hoc involucro.

Quae dulcissima verba cum audissem, ei statim dixi me nonnullas paginas latine scriptas portare. Infeliciter minime repperi quid aliud dicere possem, quam ob causam consilium infaustum cepi ut eum relinquerem atque ad libros pergerem. Paucissimis igitur verbis ei vale dixi: "Cura ut valeas!" Tunc statim effugi, quemadmodum milites imbelles ignavique proelia evadere solent. Nunc autem, horum omnium recordans, sentio me fuisse stultissimam. Debebam cum eo diutius loqui, forma eius enim maxime placebat mihi. Insuper, quod maximi momenti est, scio me quoque ei placuisse. Vae mihi, vae timidis! Utinam eum revisere mox possim, ut discam nomen eius. Ut tamen opinor, numquam iterum occuram ei, quia habito in urbe magna, ubi difficile fieri potest ut in via cognoscam amicum, nempe alienum...

Saepe quidem, ut mihi videtur, occasiones praetermittuntur amoris. Caesar parum timebat, ob quam causam occisus est; nos autem mortales nimis metuimus. Quid, fortasse requiritis, vereor, et quare timeo? Omnia, inquam, metuenda videntur; et iniuriam et invidiam et iram aliorum metuo. Si possem, certe remedium vobis monstrarem formidinis, ego vero ipse nescio quomodo possim cum alienis amicitiam iungere vel etiam cum iis colloquia habere.

Cum parva puella eram, solliciti parentes me duxit ad medicum, credebant enim me laborare sub morbo isto, qui vocatur 'autismus'. Sed postquam medicus a me nonnulla responsa postulaverat, nuntiavit patri matrique me haud aegrotare; immo minime placebat mihi cum parvulis aliis ludere. Itaque monuit parentes ut mihi liceret domi manere et libros legere, quoniam maxime amabam solitudinem et silentium. Ut verum dicam, duco medicum istum longe erravisse, cum enim minime placet mihi concursus turbarum, tum nescio quomodo societatem cum aliis ire deberem, etiam si id facere vellem. Dicendum quidem est me haud desiderare amicos, soleo enim mecum vivere, mecum loqui, mecum discere...nonnumquam tamen (velut hodie in bibliotheca) benignitatem hominum requiro.

Monday, 13 March 2017

Canticum amo novum

Itaque domum revertar
Ad puellae amplexum amatae 
Qui amor unicus restat mihi...

Paene numquam carmina audio, hodie primum autem hoc carmen audivi, quod adeo mihi placuit ut vobis vellem opus monstrare. Nomen cantricis est Lorde; ut alii discipuli dicunt, praeclarissima est maximeque admirata ab adulescentibus. Non modo fruor sententiis carminis, sed etiam voce cantricis, quae et pura et dulcis videtur mihi. Rara quidem vis inest in hoc carmine, quae me et pulsat et capit.

Ludimus amantes, segniter saltamus 
In tablino, sed nihil perspici alieno
Praeter puellam solam, vacillantem, 
Genasque mulcentem suas potest. 

Hodie otium mihi deest ut multa scribam; nihilominus quicquid in buccam veniat paucissimis verbis hic exponam. Emi novam tunicam et nigram et pulchram (ut saltem videtur mihi), quam hac vespera induam. Videbo enim amicas - atque ab amicis videbor; ut Ovidius lepide scripsit, 'Spectatum veniunt; veniunt spectentur ut ipsae.'

Ut autem verum dicam, raro nova vestimenta adipiscor, pecuniam enim saepius profligo ad libros acquirendos, neque ullum nummum habeo ut corpus ornem. Insuper malo codices emere quam ornamenta, cupio enim scientiam ebibere et in perpetuum servare, nulla autem vestis potest intrare mentem hominis. Externa spernenda sunt bona, quae gradatim cadunt et ruunt. Sed nemo nisi nequissimus omittit sapientiam, hoc enim munusculum naturae de die in diem crescit, praesertim cum legamus prudentiorum libros operaque philosophorum.

Gaudeo tamen, quod novam tunicam habeo, quia omnis homo amat pulchritudinem formositatemque.  Et cum hanc vestem induam, certe venustissima videor. Nonnumquam, ut iudico, me decet mihi indulgere et bona - quamvis fugacia - obtinere, ne semper misere vivam.