Tuesday, 2 August 2016

Ne Tacitus umquam taceat

Nuper - nescio cur - consilium cepi linguam Nordicam antiquam (anglice Old Norse) discere. Itaque petivi e bibliotheca librum huius sermonis, atque heri labores incepi. Duobus diebus tantum perlegi fabulam unam de quodam structore. Conatus est deam Frejam in matromonium ducere, nam moenia struxerat ut monstra montium (Nordice bergrisum) de sede deorum repellerentur. Sed dii noluerunt Frejam pulcherrimam ei dare, quam ob rem Loki deus vafer debuit consilium capere ut alio modo pecuniam debitam solvere. Ut verum dicam, nondum scio qualem finem haec fabula habeat, adhuc enim me oportet chartam ultimam legere. Fatigor vero nunc, quia iam multa hodie didici: legi partem libri XI Apuleii, in qua Lucius, qui nescio quo pacto asinus aureus factus est, fit iterum homo. Quondam fructa sum historia 'Cupidus et Psyche', quae est pars altera huius operis, qua de causa volui hunc capitulum quoque legere.

Mihi magnopere placet modus scribendi Apuleii; sicut Tacitus, utebatur sententiis brevis acutisque, ac lepide de animis hominum scribebat. Plerique discipuli hos duos auctores minime amant, nam verba difficilia obscuraque persaepe inveniuntur in operibus, duco autem sententias eorum viventes esse, et semper cupio nova vocabula cognoscere. Ne mentiar, enixe lego commentarios Caesaris, quorum modus scribendi clarissimus est, mihi vero haec opera rustica videntur. Tacitus et Apuleius scribebant abscondite, vel perplexe, sed certe pulchrissime. Mihi constat Tacitum fuisse 'infantem terribilem' omnium scriptorum - gallice enfant terrible, credo autem hoc dictum male translatum esse - atque Apuleium patruum ebrium. Nonne potestis eum fingere recitantem de nugis coram omnibus, vinum bibentem? 

Si possem latine fabulam componere, certe conarer scribere modo Tacitii. Tacitus fortasse vocatur, sed iste numquam tacet. Immo vis verborum saepe corrumpit per paginas et delectat lectorem. In manibus huius scriptoris, Tiberius factus est mitis, Augustus debilis, Nero ventosus, Germanicus sublimis. Cuius de itineribus in Aegyptam cum legerem, sentirem me quoque esse una cum eo, navigantem adverso flumine ad sepulchra regum Aegyptorum. Toto corde duco me olim ilico fuisse, etiamsi sententias modo legi, neque umquam hanc terram oculis meis vidi. Sallustius est scriptor alius qui hanc potestatem habet; quandocumque lego vitam Iugurthinam, eum in bibliotheca stantem aspicio, fortem, alacrem, ferocemque. Scio maiores linguae Latinae Ciceronem colebant, perinde ac si deus huius sermonis esset. Nos autem decet scriptores alios legere, amare, colere. Cicero erat orator summa prudentia summaque eloquentia, de meritis eius non est disputandum, et certe rem publicam bis terve servavit, sed alii scriptores etiam mihi videntur adorandi.

Aetas aurea, id est, Cicero Caesar Vergiliusque, non est saeculum solum litterarum. 

Idcirco vos exhortor ut scriptores varios, et veteres et novos, legatis! Quid aliud est discere, quam sententias varias accipere? Si iam legistis omnia, quae inveniuntur in hoc orbe terrarum, scribite novas fabulas! Persaepe dicimus hunc sermonem mortuum esse, et omnes scriptores fuisse aut senes Christianos aut togatos loquaces, qua de causa nobis opus est linguam marcentem sanare. Quomodo possimus litteras fatigatas excitare? Scribendo, discendo, loquendo, et credendo. 'Credendo' dicam? Re vera non credo in unum deum sed in omnipotentem linguam, atque in scriptores honestos, qui nobis tradiderunt sapientiam de omnibus rebus memoriamque omnium visibilium et invisibilium. Agite, legete, nam cum legimus, una cum lingua amatissima nostra vigescimus. 


No comments:

Post a Comment